Filosofie

Als je naar een rode jurk kijkt, zit die kleur rood dan in of op de jurk of in je hoofd?
Je weet hoe chocolade smaakt, maar waar in je hersens zit die smaak opgeslagen?
1+1=2. Is je dat geleerd, of wist je dat ‘vanzelf’ ook al?
Die Big Bang, is dat nou een modern scheppingsverhaal of zit er meer achter?
Had Charles Darwin gelijk of zijn er vraagtekens bij zijn theorie te plaatsen?
Kun je iets waarnemen zoals het ‘is’, of is je blik altijd ‘theorie-geladen’?
Hoe lukt het iemand om tamelijk comfortabel op een spijkerbed te liggen?
Hoe komen we toch aan het idee dat er een hemel is?
Wat is vriendschap? Kunnen vrouwen vrienden hebben?
Wat heeft Kant gedacht? Descartes? Hume? Wittgenstein? Feyerabend? Montaigne?

Typisch filosofie

Dit zijn typisch vragen waarover we samen nadenken bij het vak filosofie. We zitten in een vierkant en over alles wordt gediscussieerd. Soms weet de leraar iets meer, vaak zijn jullie veel sneller. Je moet met enige regelmaat een redevoering houden, maar ook een les geven aan een lagere klas. Spannend! Heel leuk is het dat we in de vijfde een weekje naar Parijs gaan. We kamperen er en dan moet je aan het graf van een Franse filosoof een toespraak houden over zijn denkbeelden. Je krijgt natuurlijk een 10 als er toevallige voorbijgangers blijven staan luisteren.

Onderwerpen

We hebben een pak afschrikwekkend dikke moeilijke boeken. Niveau gymnasium. Die laat je in je locker en je neemt het deel mee waarmee we bezig zijn. Het gaat over kenleer, ethiek, wetenschapsfilosofie, esthetica, evolutie, maar we kijken ook naar een film als ‘A Clockwork Orange’ en pluizen hem uit. En we lezen het alleroudste boek over seks, ‘Symposium’ van Plato. Overigens een onderwerp dat regelmatig terugkomt, alleen al omdat je er eigenlijk nooit openlijk over praat.

Retorische beurt

Het allermoeilijkste is misschien wel het krijgen van een beurt retorica: zonder kladblaadje een redevoering houden van zeven minuten – zenuwslopend, maar leuk! (als het lukt).

Eindexamenvak op vwo en havo

Het vak wordt op vwo nu een tiental jaren gegeven. Eerst in een klein groepje, nu in één of twee klassen. Je kunt het nu ook op 4 havo kiezen en ooit ook op vmbo-t. De meeste leerlingen zijn naderhand dik tevreden over hun keus. En ook niet onbelangrijk is: op de universiteit krijgt bijna iedereen een unit filosofie – en dat is voor jou een fluitje van een cent, je hebt al die begrippen immers al uitgebreid gehad op het Rythovius College.